Door Anouk de Vries, Mel Nederpelt en Gina van Rooijen

Voor dit kwartaalblad gingen wij in gesprek met twee planontwikkelaars van Waal: Joris van der Velden en Matthijs Korving. Beiden spelen een belangrijke rol binnen de organisatie en werken ieder op hun eigen manier intensief samen met Wubben.Chan.

Joris is voornamelijk betrokken vanuit de samenwerking met de engineeringstak met de focus op conceptueel bouwen, terwijl Matthijs naast de samenwerking met de engineering ook regelmatig optrekt met de architectuurafdeling waarbij het ontwerp een belangrijke positie in het traject inneemt. Bijvoorbeeld voor de projecten Waelzicht en Trompweg.

Hoewel zij binnen hetzelfde bedrijf opereren en aan vergelijkbare opgaven werken, laten hun verhalen zien hoe veelzijdig het ontwikkelproces binnen de woningbouw kan zijn.

In twee afzonderlijke interviews geven zij een inkijk in hun dagelijkse werkzaamheden, de manier waarop projecten tot stand komen en de rol van samenwerking daarin. Thema’s als standaardisatie, flexibiliteit en kennisdeling komen nadrukkelijk aan bod, net als de doorontwikkeling van het WoonSlim-concept als belangrijke pijler binnen de huidige woningbouwopgave.

De samenwerking tussen Waal en Wubben.Chan

Goede projecten beginnen bijna altijd met een goede samenwerking. Waal is al jaren een partner met wie we prettig optrekken. Het bedrijf richt zich volledig op woningbouw, met een sterke focus op kwaliteit en innovatie. Jaarlijks realiseert Waal zo’n 700 tot 800 woningen, variërend van kleinschalige projecten tot grote appartementencomplexen en studentenhuisvesting.

De samenwerking met Wubben.Chan vindt zijn oorsprong in het project Hogedael in Naaldwijk, een ontwikkeling van circa vijftien woningen. Wat begon als een samenwerking tussen architect en aannemer, groeide uit tot een structurele samenwerking, waarbij Wubben.Chan ook betrokken raakte bij de technische uitwerking.

Volgens Joris ligt de kracht van Waal in de combinatie van vrijheid en verantwoordelijkheid. Medewerkers krijgen de ruimte om beslissingen te nemen en processen te verbeteren, met als doel efficiënter te bouwen en woningen op te leveren met zo min mogelijk opleverpunten. “Als iets fout gaat, krijg je hier niet op je kop, maar de vraag: wat heb je ervan geleerd?”

Joris houdt zich vooral bezig met grondgebonden projecten die door de engineeringsafdeling van Wubben.Chan worden uitgewerkt. Hij verzamelt informatie, begeleidt besluitvorming en zorgt dat keuzes goed worden vastgelegd richting uitvoering.

Zoals hij zelf zegt: “In mijn rol ben ik echt een spin in het web, waarbij ik overal informatie ophaal en zorg dat keuzes goed landen.”

Het WoonSlim-concept

Een belangrijk onderdeel van de aanpak van Waal is het WoonSlim-concept. Dit ontstond tijdens de economische crisis, toen bleek dat gestandaardiseerde woningconcepten een concurrentievoordeel boden. Door woningen vooraf volledig uit te werken en afspraken met onderaannemers vast te leggen, konden projecten efficiënter en scherper worden aangeboden.

Binnen Waal werd besloten een eigen conceptwoning te ontwikkelen, met Joris als kartrekker samen met verschillende disciplines binnen het bedrijf. Het resultaat is een woningconcept dat dient als vaste basis voor verdere optimalisatie.

Conceptwoningen voor appartementencomplexen

Het uitgangspunt is helder: werken met een set bewezen basisplattegronden en ontsluitingsprincipes, waarmee snel verschillende gebouwconfiguraties kunnen worden gemaakt. Idealiter bestaat ongeveer zestig procent van een appartementencomplex uit deze standaard variaties. De rest biedt ruimte voor project specifieke oplossingen, zoals hoeken of bijzondere situaties. Bij grondgebonden woningen gaat de standaardisatie zelfs naar tachtig procent.

“Het voordeel is dat we veel al een keer hebben uitgedacht,” legt Matthijs uit. “We weten waar installaties komen, hoe de maatvoering werkt en hoe het aansluit op normen zoals Woonkeur. Daardoor kunnen we sneller schakelen en ook sneller kostenramingen maken.”

Daarnaast wordt er tijd gewonnen in zowel het ontwerpproces als de bouwtijd. Die efficiëntie kan weer worden ingezet om extra kwaliteit toe te voegen, bijvoorbeeld in gevels of afwerking.

Opvallend is dat het concept zich vooral richt op de plattegrond en minder op de architectuur. Dat is een bewuste keuze: “De gevel laten we expres vrij, zodat een gebouw altijd kan aansluiten bij de omgeving — of dat nu in een dorp is of midden in de stad.”

Continu verbeteren

De kracht van WoonSlim ligt in het werken met een vast ‘nulpunt’: een uitgewerkte woning die continu wordt verbeterd. Ervaringen uit de uitvoering worden structureel teruggekoppeld naar de planontwikkeling die oplossingen borgt in de modellen en omschrijvingen, waardoor een doorlopend optimalisatieproces ontstaat. “Je krijgt een vliegwieleffect: kwaliteit omhoog, kosten omlaag en steeds minder verspillingen,” aldus Joris.

Zelfs kleine details kunnen hierin een groot verschil maken. Zo is bijvoorbeeld het deurkozijn in het basismodel iets opgeschoven zodat de kitvoeg iets strakker wordt. Zo wordt een terugkerend uitvoeringsprobleem structureel opgelost. Dat leidt tot efficiënter werken op de bouwplaats, lagere kosten en een hogere kwaliteit.

Samen ontwerpen

Voor architecten kan werken met een conceptwoning in eerste instantie even wennen zijn, omdat de basisstructuur en plattegronden grotendeels vastliggen. Toch ervaren veel architecten dit juist als prettig.

“Wij zetten eerst de structuur en de woningen op. Daarna kan de architect zich volledig richten op de uitstraling en kwaliteit van de gevel. Dan hoef je niet steeds terug naar basisvragen over daglicht of woningindeling,” aldus Matthijs.

Bij gestapelde projecten zoals Trompweg en Frank van der Goesstraat werkte deze aanpak goed. Deze sociale woningbouwprojecten werden vanaf het begin opgebouwd vanuit het WoonSlim-concept, waarna Wubben.Chan de architectonische uitwerking verzorgde. Dankzij de gestandaardiseerde plattegronden konden betaalbare woningen worden gerealiseerd met een hoogwaardige uitstraling. Ze zouden zonder aanpassing ook als koopwoning in de markt gezet kunnen worden gezien de hoge kwaliteit.

“Trompweg is een mooi voorbeeld van hoe concept en architectuur samenkomen: wij zetten de structuur neer en de architect kan zich volledig richten op de uitstraling.”

Een ander project dat met Waal is gerealiseerd, is Waelzicht in ’s-Gravenzande, bestaande uit twee appartementencomplexen. Voor dit project lag het ontwerp al grotendeels vast voordat Waal werd betrokken. Daardoor is er in dit geval geen gebruik gemaakt van conceptplattegronden. De bouwkundige kennis van Waal is vervolgens ingezet om het plan verder te optimaliseren en technisch uitvoerbaar te maken.

Doorontwikkeling en uitdagingen

WoonSlim is geen statisch product, maar wordt continu doorontwikkeld. Binnen Waal worden verbeterpunten structureel verzameld en beoordeeld door een kernteam. Dit leidt tot aanpassingen op detailniveau, maar ook tot bredere optimalisaties in kosten en proces.

Een belangrijke ontwikkeling is de groeiende focus op CO₂-reductie en milieuprestaties. Waar eerder de nadruk lag op energieverbruik, verschuift deze steeds meer naar materiaalgebruik en uitstoot. Dit heeft directe invloed op keuzes in constructie en materialen, zoals de mogelijke inzet van houtbouw.

Daarnaast spelen externe factoren een rol, zoals veranderende regelgeving en marktschommelingen. Stabiliteit in regelgeving en beleid wordt gezien als een belangrijke randvoorwaarde voor verdere ontwikkeling.

Blik op de toekomst

De komende jaren liggen er kansen in verdere digitalisering en automatisering van het bouwproces, bijvoorbeeld door modellen direct te koppelen aan berekeningen en kostenramingen. Dit draagt bij aan een efficiëntere en beter voorspelbare werkwijze.

Tegelijkertijd blijft consistentie essentieel. Een stabiele stroom aan projecten, voorspelbare kosten en duidelijke regelgeving zijn nodig om processen te optimaliseren en kwaliteit te waarborgen.

Ook flexibiliteit blijft belangrijk, zeker bij binnenstedelijke projecten waar elke locatie anders is. Daarom werkt Waal aan nieuwe concepten, zoals MeerHout: een houtbouwvariant gebaseerd op dezelfde principes als het WoonSlim concept.

De kracht voor de toekomst ligt in de balans tussen innovatie en stabiliteit, gecombineerd met een sterke manier van samenwerken: korte lijnen, een gedeelde mentaliteit en de bereidheid om continu te verbeteren.

“Als je vaker met dezelfde mensen werkt, weet je wat je aan elkaar hebt. Dat maakt het proces zoveel prettiger.” En precies daar ligt ook de kracht van de samenwerking tussen Waal en Wubben.Chan: elkaar kennen, van elkaar leren en samen projecten maken waar iedereen trots op kan zijn.